Depot 16 belangrijke scherf

Belangrijke scherf

 

Jeroen Van Vaerenbergh werkte lange tijd als terreinarcheoloog mee aan verschillende opgravingen in het Waasland. Vandaag is hij een van de drie erfgoedconsulenten binnen Erfpunt.

Zoals vele van zijn collega’s had de archeologiemicrobe hem al op zeer jonge leeftijd te pakken. De verhalen die circuleerden in zijn familie over de vondst van een Romeinse pot bij de bouw van een gemetste barbecue in de tuin van zijn grootvader waren hier de directe aanleiding van.

Op 25 augustus 1978 (dag op dag één jaar voor zijn geboorte – van voorbestemdheid gesproken) lezen we in het dagboek van zijn moeder: “8 man staat er in onze hof… te zoeken naar een belangrijke scherf…”.

Het citaat toont aan hoe archeologisch onderzoek in die periode voor een groot deel afhankelijk was van toevalsvondsten en de interesse van individuen. De vondst van een Romeinse kookpot en enkele scherven werd toen nog als opzienbarend beschouwd.

Het was dankzij de interesse van mensen zoals zijn grootvader dat kort nadien de Archeologische Dienst Waasland (nu Erfpunt) is opgericht. Ondertussen is de archeologische wetenschap verder gevorderd en kennen we ook het ruimere verhaal achter de Romeinse pot. Door wie en voor wat werd deze gebruikt? Hoe woonden de eigenaars? Hoe zag de omgeving er uit? Op die manier brengt archeologisch onderzoek stilaan de verborgen geschiedenis van de gewone man aan het licht.

Drie vingerafdrukken

De drie vingerafdrukken op de Romeinse pot brengen ons haast voelbaar in contact met onze voorouders. Voor even worden we meegevoerd naar een tijd die niet de onze is, neemt het onze oogkleppen af, verruimt het onze blik op de samenleving en toont het aan dat er meer is dan het eigen hier en nu.

Waarom heeft de Romeinse pottenbakker drie mysterieuze vingerafdrukken nagelaten op de Romeinse pot? Kunnen jullie mee zoeken naar een verklaring?

Mysterie

Ook wij archeologen vinden niet op al onze vragen een antwoord. Archeologie is als een puzzel waar een aantal stukjes van ontbreken. Na het verwerken van de resultaten van een opgraving zien we vaak wel het grotere plaatje, maar over een heel aantal details blijft heel wat mysterie bestaan.

De drie vingerafdrukken op de Romeinse pot zijn daar een mooi voorbeeld van. Liet de pottenbakker op deze manier, bijna letterlijk, zijn handtekening na? Moeten we zoeken naar een rituele betekenis? Of moeten we opletten om achter alles een betekenis te zoeken en zijn de afdrukken louter bedoeld als versiering? De vingerafdrukken op de pot van Bazel zijn alleszins niet uniek. Ook op andere Romeinse sites werden op gelijkaardige potten dezelfde markeringen aangetroffen.

Toekomstig archeologisch onderzoek kan misschien een antwoord geven op het mysterie van de drie vingerafdrukken. We houden jullie op de hoogte.

Erfpunt verbindt en inspireert