Pittig Erfgoed


Op zoek naar historische hoogstamboomgaarden in het Waasland
Pittig erfgoed

Hoogstamboomgaard in Tielrode (Temse)

In 2021 inventariseert Erfpunt met steun van de provincie Oost-Vlaanderen het pittig erfgoed in het Waasland. We gaan op zoek naar oude hoogstamboomgaarden bij (voormalige) historische hoeves om deze samen met de eigenaars nieuw leven in te blazen. Dat is niet alleen goed voor het erfgoed, maar ook voor de natuur. En bovendien is het nog lekker ook!

Een hoogstamboomgaard zorgde vroeger voor een economisch interessante combinatie van beweiding en fruitteelt. Vandaar spreekt men ook wel eens over een weideboomgaard of een fruitweide. Die kwamen in het Waasland vaak voor op de huiskavels rond de hoeves. De vruchten waren een welkome aanvulling op de dagelijkse kost en de seizoensgebonden verkoop van het fruit bood de boeren een appeltje voor de dorst.

De omschakeling naar grootschalige teelten met laagstamfruitbomen en het omvormen van boerderijen tot woonhuizen zorgde voor een achteruitgang van het aantal hoogstamboomgaarden. Zo verdwijnt geleidelijk een kenmerkend beeld uit het Wase landschap, wat leidt tot verarming van de biodiversiteit en een verlies van oude soortvariëteiten. 

Reden genoeg dus om actie te ondernemen. Met het project ‘Pittig Erfgoed’ willen we de Wase hoeves in kaart brengen waarrond nog oude fruitbomen aanwezig zijn. We gaan op zoek naar een aantal proefprojecten, waar we aan de slag gaan om de oude bomen een nieuw leven te geven. Daarnaast willen we ook eigenaars inspireren om opnieuw hoogstamfruitbomen bij hun hoeve aan te planten, zelfs als die nu volledig verdwenen zijn. 

Inventarisatie hoogstamboomgaarden: check!

De voorbije maanden doorkruisten we het Waasland om bekende en onbekende hoogstamboomgaarden te gaan bekijken. Dankzij de talrijke respons op onze projectoproep kregen we de kans om veel boomgaarden van dichtbij te gaan bewonderen. Daarnaast gingen we ook aan de slag via luchtfoto’s om minder zichtbare boomgaarden verscholen achter hoge hagen en gelegen in binnengebied in kaart te brengen.

Lees meer over deze plaatsbezoeken.

Opvallend resultaat: veel boomgaarden gaan terug op een historische voorganger. Bij veel van de goed bewaarde historische hoeves is nog een boomgaard aanwezig, waarbij naast oude bomen ook al geregeld nieuwe aanplant is gebeurd. In andere gevallen is de hoeve ondertussen sterk verbouwd of vervangen door een nieuw woonhuis, maar bleef de traditie in leven. Zelfs bij fermettes en woningen in pastorale stijl zijn boomgaarden aangelegd. Interessant is verder dat verschillende gekarteerde laagstamboomgaarden teruggaan op een oude hoogstamboomgaard en dus een oude Wase traditie in ere houden.

De huidige resultaten hebben we samengebracht in een viewer via Google Maps. Deze wordt in de loop van het project verder aangevuld met nieuwe locaties, verzamelde informatie en foto’s. Neem gerust een kijkje!

Contactpersoon:  stephan.delaruelle@erfpunt.be – 0473 50.42.88


Nieuwsberichten

Gezocht: oude fruitrassen
Pittig erfgoed op de kaart


Pittig Erfgoed
Met de steun van

Erfpunt verbindt en inspireert